Jak zastrzec znak towarowy w Polsce i UE – koszt, czas, procedura

890 zł – tyle wynosi minimalny komplet opłat urzędowych za elektroniczną rejestrację jednego znaku w jednej klasie w Polsce. Najpierw płacisz 400 zł za zgłoszenie. Po pozytywnej decyzji dochodzi 400 zł za 10-letni okres ochrony i 90 zł za publikację informacji o udzielonym prawie.

Formalnie znaku się nie „zastrzega”. Składasz zgłoszenie, a urząd udziela Ci prawa ochronnego na znak towarowy. Potoczne określenie jest jednak tak popularne, że w tym artykule będę używać obu wersji.

Zanim zgłosisz – sprawdź, czy znak jest wolny

Nie zaczynaj od formularza. Najpierw zbadaj, czy nazwa albo logo nie kolidują z wcześniejszymi prawami.

Sprawdź e-Wyszukiwarkę UPRP, TMview, eSearch plus oraz bazy WIPO. Nie ograniczaj się do identycznej nazwy. Porównaj też podobne brzmienie, pisownię, znaczenie oraz zakres towarów i usług. Brak wyniku 1:1 nie daje jeszcze zielonego światła.

Przed zgłoszeniem odpowiedz sobie na 4 pytania:

• Co chcesz chronić – nazwę, logo czy znak słowno-graficzny?
• Kto ma być właścicielem – Ty czy spółka?
• Gdzie potrzebujesz ochrony – w Polsce czy w całej Unii Europejskiej?
• Dla jakich towarów i usług będziesz używać znaku?

To ważne, bo znak może być dostępny dla jednej branży, a jednocześnie kolidować z wcześniejszym oznaczeniem w innej.

Więcej o rodzajach znaków przeczytasz w artykule Znak towarowy – co to jest i czym różni się od marki?. Zwróć uwagę przede wszystkim na część Jak sprawdzić, czy znak towarowy jest zastrzeżony?

Jak zastrzec znak towarowy w Polsce – procedura krok po kroku

Masz wstępnie sprawdzoną nazwę i wiesz, co dokładnie chcesz chronić. Teraz pora na część formalną, czyli zgłoszenie do urzędu i kilka decyzji, których później nie cofniesz. 

Gdzie złożyć wniosek?

Zgłoszenie krajowe składasz do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP). Najwygodniej zrobić to elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych UPRP – PUEUP. Możesz też wysłać zgłoszenie papierowe, ale pierwsza klasa kosztuje wtedy 450 zł zamiast 400 zł.

Jedno zgłoszenie może obejmować tylko jeden znak. Musisz wskazać jego postać oraz towary i usługi, dla których żądasz ochrony (wynika to z art. 138 ustawy – Prawo własności przemysłowej).

Klasy nicejskie – jak wybrać?

Klasyfikacja nicejska to międzynarodowy system dzielący towary i usługi na 45 klas (34 klasy towarów i 11 klas usług). Numer klasy to jednak dopiero początek. Zakres ochrony wyznacza przede wszystkim konkretny wykaz towarów i usług. Do jego przygotowania polecam TMclass – oficjalne narzędzie zawierające określenia akceptowane przez urzędy.

Przykładowo:

• szkolenia i kursy online mogą trafić do klasy 41;
• ubrania do klasy 25;
• pobieralne aplikacje i oprogramowanie do klasy 9;
• usługi reklamowe i marketingowe do klasy 35.

Jeden biznes może potrzebować kilku klas. Sklep z odzieżą, który sprzedaje własne ubrania i prowadzi kursy stylizacji, ma inny zakres działalności niż firma oferująca wyłącznie odzież.

Nie dodawaj jednak klas bezmyślnie „na zapas”. Każda kolejna zwiększa koszt. Jednocześnie uwzględnij realny plan rozwoju, ponieważ po zgłoszeniu nie rozszerzysz wykazu towarów i usług. Możesz go tylko doprecyzować albo ograniczyć. Nowy zakres wymaga kolejnego zgłoszenia.

Etapy postępowania przed UPRP

Rejestracja znaku towarowego w Polsce przebiega następująco:

1. Składasz zgłoszenie i płacisz opłatę zgłoszeniową.
2. UPRP sprawdza formalności oraz bezwzględne przeszkody rejestracji (powody odmowy, które urząd bada samodzielnie, np. brak zdolności odróżniającej).
3. Informacja o zgłoszeniu trafia do e-Wyszukiwarki najpóźniej w ciągu 2 miesięcy.
4. Jeżeli urząd nie widzi przeszkód, publikuje zgłoszenie w Biuletynie Urzędu Patentowego.
5. Od publikacji biegną 3 miesiące na wniesienie sprzeciwu (to formalne żądanie odmowy rejestracji, składane zwykle przez właściciela wcześniejszego znaku).
6. Po upływie tego terminu albo po zakończeniu postępowania sprzeciwowego urząd wydaje decyzję.
7. Po decyzji warunkowej masz 3 miesiące na opłacenie ochrony i publikacji.
8. Prawo zostaje wpisane do rejestru.

Ile kosztuje rejestracja znaku towarowego w Polsce?

Poniżej podaję opłaty urzędowe dla zgłoszenia elektronicznego. Kwoty nie obejmują wynagrodzenia rzecznika patentowego ani kosztów ewentualnego sprzeciwu lub sporu.

Każda klasa ponad pierwszą kosztuje na etapie zgłoszenia 120 zł. Po pozytywnej decyzji płacisz 400 zł za każdą klasę oraz jednorazowo 90 zł za publikację. Prawo ochronne trwa 10 lat od daty zgłoszenia. Możesz je odnawiać na kolejne dziesięcioletnie okresy.

Europejski znak towarowy – rejestracja w EUIPO

Potoczne określenie „europejski znak towarowy” oznacza najczęściej znak towarowy Unii Europejskiej, czyli EUTM. Zgłaszasz go bezpośrednio do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Jedna rejestracja zapewnia jednolitą ochronę we wszystkich państwach UE.

Aktualne opłaty za zgłoszenie online wynoszą:

• 850€ za 1 klasę;
• 900€ za 2 klasy;
• 1050€ za 3 klasy;
• dodatkowe 150€ za każdą klasę od trzeciej wzwyż.

Opłatę podstawową musisz wpłacić w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Jeżeli urząd odmówi rejestracji, co do zasady nie odzyskasz wniesionej opłaty.

EUTM daje szeroki zasięg, ale może też zwiększać ryzyko. Ma jednolity charakter, dlatego wcześniejsze prawo istniejące nawet w jednym państwie członkowskim może zagrozić całemu zgłoszeniu unijnemu.

Przykład: prowadzisz sklep tylko w Polsce, ale zgłaszasz nazwę w EUIPO. Właściciel podobnego wcześniejszego znaku działającego w Hiszpanii wnosi sprzeciw. Mimo że nie sprzedajesz jeszcze w Hiszpanii, jego prawo może wpłynąć na całe zgłoszenie.

Dlatego europejski znak towarowy nie zawsze będzie najlepszym pierwszym krokiem. Najpierw porównaj plan ekspansji, koszt oraz ryzyko kolizji.

Ile trwa rejestracja znaku towarowego?

• W Polsce: informacja o zgłoszeniu zostanie ujawniona najpóźniej w ciągu 2 miesięcy. Następnie urząd bada oznaczenie, publikuje je i czeka przez obowiązkowe 3 miesiące na ewentualny sprzeciw. Przy prostym zgłoszeniu (bez braków formalnych i sprzeciwu) zaplanuj co najmniej kilka miesięcy. UPRP nie gwarantuje jednej daty zakończenia całej procedury.
• W EUIPO: standardowe zgłoszenie jest zwykle publikowane po 8–11 tygodniach od zapłaty. Później biegnie 3-miesięczny okres sprzeciwowy. Oznacza to, że bezproblemowa rejestracja zwykle nie zakończy się przed upływem około 5–6 miesięcy. Jest to praktyczne oszacowanie, a nie gwarantowany termin.

Sprzeciw, błąd w formularzu, niejasny wykaz albo zastrzeżenia urzędu mogą znacznie wydłużyć oba postępowania.

Ochrona znaku towarowego – egzekwuj swoje prawa

Rejestracja nie uruchamia automatycznego „strażnika marki”. To Ty monitorujesz nowe zgłoszenia, sklepy internetowe, reklamy, domeny i profile w social mediach.

Gdy zauważysz możliwe naruszenie:

• zabezpiecz zrzuty ekranu, adresy stron, reklamy, faktury i zdjęcia opakowań;
• sprawdź, czy oznaczenia oraz towary lub usługi są podobne;
• nie wysyłaj pochopnie agresywnej wiadomości;
• dobierz działanie do skali problemu (wezwanie, sprzeciw, zgłoszenie platformie albo pozew).

Art. 296 Prawa własności przemysłowej pozwala żądać między innymi zaprzestania naruszeń i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Przy zawinionym naruszeniu możesz również dochodzić naprawienia szkody.

Znak towarowy to jeden z 6 obszarów, w których w marketingu najłatwiej nadepnąć na minę. Pozostałe to licencje na zdjęcia, muzykę i grafiki AI, oznaczanie współprac, RODO w newsletterze, komunikacja promocji oraz obowiązki informacyjne w sprzedaży online. W kursie Legalny Marketing omawiam każdy z nich – prostym językiem, na życiowych przykładach i z checklistami, które wdrożysz od razu.